10 วิธีเช็คทองแท้-ปลอม แนะนำโดยช่างทำทองมืออาชีพ

วิธีที่เร็วที่สุดคือแม่เหล็ก ทองแท้ไม่ติดแม่เหล็กเลย

แต่แค่นั้นไม่พอ เพราะทองเหลืองกับทองแดงก็ไม่ติดเหมือนกัน ข้างล่างคือ 10 วิธีที่ช่างทำทองใช้จริง เรียงจากที่ทำเองได้ที่บ้าน ไปจนถึงที่ต้องส่งร้าน

ทำไมต้องเช็คทองแท้-ปลอม

ทองปลอมส่วนใหญ่คือทองเหลือง ทองแดง หรือสังกะสี ชุบสีทองทับ ต้นทุนไม่กี่สิบบาท แต่ขายได้เป็นหมื่น

พอราคาทองขึ้น คนขายของแบบนี้ก็ขยันขึ้นตาม

อีกเรื่องที่คนมองข้าม: ทองไทย 96.5% กับทองต่างประเทศที่บริสุทธิ์ต่ำกว่า ได้ราคารับซื้อคนละชั้นกัน ถ้าจะขายหรือจำนำ ต้องรู้ก่อนว่าของในมือเป็นแบบไหน

10 วิธีเช็คทองแท้ที่มืออาชีพแนะนำ

1. ชั่งน้ำหนักเปรียบเทียบ

ทองคำมีความหนาแน่นสูงกว่าโลหะส่วนใหญ่ที่ใช้ทำทองปลอม — ทอง 24K มีความหนาแน่น 19.32 กรัม/ลูกบาศก์เซนติเมตร ดังนั้นทองแท้จะหนักกว่าทองปลอมที่มีขนาดใกล้เคียงกันอย่างชัดเจน

วิธีทดสอบคือใช้เครื่องชั่งดิจิทัลที่แม่นยำถึง 0.01 กรัม เปรียบเทียบน้ำหนักของทองรูปพรรณที่มีขนาดหรือปริมาตรใกล้เคียงกัน หากน้ำหนักต่างกันมากกว่า 5-10% จากที่คาดไว้ อาจเป็นสัญญาณว่าเป็นทองปลอมหรือมีโลหะอื่นเจือปน

2. ตรวจสอบขนาดและสัดส่วน

ทองแท้มีมาตรฐานการผลิตที่ชัดเจน โดยเฉพาะทองรูปพรรณจากร้านทองที่มีชื่อเสียง ขนาดและสัดส่วนของทองแท่ง สร้อยคอ หรือแหวนจะสม่ำเสมอและตรงตามมาตรฐานของแต่ละน้ำหนัก

สังเกตความหนาของทอง — ทองปลอมมักทำให้หนาขึ้นเพื่อให้ดูมีน้ำหนัก แต่ความหนาแน่นต่ำกว่าทำให้ขนาดโตกว่าทองแท้ที่น้ำหนักเท่ากัน หากเปรียบเทียบแหวน 2 กรัม แล้วพบว่าอันหนึ่งใหญ่กว่าอีกอันอย่างเห็นได้ชัด อันที่ใหญ่กว่าอาจเป็นทองปลอม

ดูลวดลายด้วย ของแท้จากร้านมาตรฐานลายจะคมและสม่ำเสมอทั้งชิ้น ของปลอมลายหยาบและมักไม่เท่ากัน

3. ตรวจสอบตราประทับ

ทองรูปพรรณแท้ทุกชิ้นต้องมีตราประทับที่บ่งบอกถึง:

• เปอร์เซ็นต์ความบริสุทธิ์ (96.5 สำหรับทองไทย หรือ 18K, 22K, 24K สำหรับทองต่างประเทศ)
• โลโก้หรือชื่อร้านทอง
• เลขทะเบียนผู้ผลิต (สำหรับร้านที่จดทะเบียน)

ตราประทับของทองแท้จะคมชัด อ่านได้ง่าย และจมลึกลงในตัวทองอย่างสม่ำเสมอ หากตราประทับเบลอ ตื้น หรือแลดูเหมือนติดภายหลัง ควรระวังว่าอาจเป็นทองปลอม

4. ทดสอบเสียงกระทบกระจก

การโยนทองลงบนพื้นผิวแข็งอย่างกระจกเป็นวิธีเบื้องต้นที่ช่างทองใช้กันมานาน ทองแท้มีความหนาแน่นสูงและเนื้อเป็นเนื้อเดียว จึงให้เสียงที่มีลักษณะเฉพาะเมื่อกระทบพื้นผิวแข็ง

วิธีทดสอบ:

1. เลือกใช้กระจกหนาที่มีพื้นผิวเรียบ สะอาด ไม่มีรอยแตก
2. โยนทองลงจากความสูงประมาณ 10-15 เซนติเมตร
3. ฟังเสียงที่เกิดขึ้น

ทองแท้จะให้เสียงทุ้ม นุ่ม เหมือนเสียง "ตุบ" หรือ "ดั๊บ" ที่ไม่ก้อง และไม่มีเสียงแหลม ส่วนทองปลอมจะให้เสียงแหลมดัง ก้อง และอาจมีเสียงกระเด้งเบา ๆ

อย่างไรก็ตาม วิธีนี้ต้องอาศัยประสบการณ์ในการฟัง และไม่ได้เป็นวิธีที่แม่นยำ 100% เพราะโลหะบางชนิดก็สามารถให้เสียงคล้ายทองแท้ได้

5. ทดสอบความแข็ง

ทองแท้เป็นโลหะที่ค่อนข้างอ่อนนุ่ม — ทอง 24K มีความแข็ง Mohs scale เพียง 2.5-3 ทำให้สามารถเกิดรอยบุ๋มได้ง่ายเมื่อถูกกดแรง ในขณะที่โลหะอื่นส่วนใหญ่ที่ใช้ทำทองปลอมมีความแข็งมากกว่า

วิธีทดสอบด้วยการกัดเบา ๆ เป็นวิธีโบราณที่เคยนิยมใช้ในอดีต แต่ไม่แนะนำให้ทำในปัจจุบันเพราะ:

• อาจทำให้ทองเสียรูปหรือเกิดรอยถาวร
• ไม่สุขอนามัย
• ทองปลอมบางชนิด เช่น ทองชุบบนตะกั่ว ก็สามารถเกิดรอยฟันได้เช่นกัน

6. สังเกตร่องรอยการใช้งาน

ทองแท้มีเนื้ออ่อนจึงเกิดร่องรอยการใช้งานได้ง่ายกว่าโลหะอื่น ดังนั้นทองเก่าที่ใช้มานานควรมี:

• รอยขีดข่วนเล็ก ๆ บนผิวทอง
• รอยบุ๋มหรือรอยถลอกบริเวณที่ถูกกระทบบ่อย
• การสึกหรอบริเวณที่มีการเสียดสีสม่ำเสมอ เช่น ด้านในของแหวน

สังเกตลักษณะของรอยขีดข่วน — ทองแท้เมื่อถูกขีดจะเกิดรอยบุ๋มลึกลงไปในเนื้อทอง และเศษทองที่ลอกออกมาจะยังคงเป็นสีทอง ส่วนทองปลอมที่เป็นโลหะชุบสี เมื่อถูกขีดจะเห็นโลหะสีอื่นใต้ชั้นทองชุบ

ทองแท้ไม่ทำปฏิกิริยากับเหงื่อ จึงไม่ขึ้นคราบเขียวหรือคราบดำ เจอคราบเมื่อไหร่ แปลว่ามีโลหะอื่นผสมอยู่เยอะ

7. ทดสอบด้วยแม่เหล็ก

ทองคำเป็นโลหะที่ไม่มีคุณสมบัติแม่เหล็ก (diamagnetic) จึงไม่ติดแม่เหล็กเลย วิธีนี้เป็นวิธีง่าย ๆ ที่ทำได้เองที่บ้าน

วิธีทดสอบ:

1. ใช้แม่เหล็กที่มีกำลังแรงปานกลางถึงแรง (เช่น แม่เหล็กนีโอไดเมียม)
2. นำแม่เหล็กเข้าใกล้ทอง
3. สังเกตการตอบสนอง

ทองแท้จะไม่ติดแม่เหล็กเลย — ไม่ถูกดึงดูดและไม่เกิดแรงผลักภายใน ส่วนทองปลอมที่มีโลหะแม่เหล็ก เช่น เหล็ก นิกเกิล หรือเหล็กกล้า ผสมอยู่จะถูกดึงดูดได้

8. ทดสอบด้วยการเผาไฟ

ทองคำมีจุดหลอมเหลวสูงมาก — ทอง 24K หลอมเหลวที่อุณหภูมิ 1,064°C และไม่เปลี่ยนสีหรือเกิดปฏิกิริยากับออกซิเจนในอากาศที่อุณหภูมิปกติ ในขณะที่โลหะอื่นส่วนใหญ่จะเกิดออกไซด์หรือเปลี่ยนสีเมื่อถูกความร้อน

วิธีทดสอบ:

1. เลือกใช้ไฟที่ให้ความร้อนปานกลาง เช่น ไฟแช็กหรือเทียน (อุณหภูมิประมาณ 300-500°C)
2. เผาบริเวณที่ไม่เด่นชัด เช่น ด้านในของแหวนหรือใต้สร้อยคอ
3. ใช้เวลาเผาประมาณ 10-15 วินาที
4. สังเกตการเปลี่ยนแปลงของสีและผิวทอง

ทองแท้จะ:

• เปลี่ยนเป็นสีแดงอมส้มหรือสีเหลืองอ่อนเมื่อร้อน
• กลับมาเป็นสีเดิมเมื่อเย็นลง
• ไม่เกิดคราบดำหรือเขม่า
• ผิวยังคงเรียบและแวววาว

ทองปลอมจะ:

• เปลี่ยนเป็นสีดำ สีน้ำตาล หรือสีเขียว
• เกิดคราบหรือรอยไหม้ถาวร
• อาจมีชั้นทองชุบลอกออก
• ผิวหยาบหรือคราบ

9. ตรวจสอบรอยต่อและการประกอบ

ทองรูปพรรณแท้จากช่างฝีมือดีจะมีรอยต่อที่ประณีต และเทคนิคการเชื่อมที่ละเอียด สังเกตได้จาก:

• รอยเชื่อมเรียบเนียน กลมกลืนไปกับตัวทอง มองไม่เห็นรอยต่อชัดเจน
• ไม่มีช่องว่างหรือรอยแยกบริเวณจุดต่อ
• ความหนาของทองสม่ำเสมอทั่วทั้งชิ้น
• การต่อส่วนต่าง ๆ แข็งแรง ไม่มีการโยกหรือหลวม

ทองปลอมมักมีลักษณะ:

• รอยต่อหยาบ มีขอบที่ไม่เรียบ
• มองเห็นช่องว่างหรือรอยแยกได้ชัด
• ความหนาไม่สม่ำเสมอ — บางส่วนหนาผิดปกติเพื่อเพิ่มน้ำหนัก
• ใช้กาวหรือวิธีการต่อที่ไม่ใช่การเชื่อมทอง

ดูจุดที่ฝังพลอยหรือของประดับด้วย ของแท้ยึดด้วยงานฝังที่แน่นจนโยกไม่ได้ ของปลอมหลายชิ้นใช้กาว

10. สังเกตความแวววาวและสีสัน

ทองแท้มีความแวววาวที่เป็นเอกลักษณ์ — เป็นแสงสะท้อนที่นุ่มนวล ไม่จ้าเกินไป และมีความลึกภายใน ซึ่งแตกต่างจากทองปลอมที่มักมีความแวววาวที่ดูปลอมหรือฉาบฉวยเกินไป

สังเกตสีของทอง:

• ทอง 24K จะมีสีเหลืองเข้มแบบ "เหลืองทอง" ที่ชัดเจน
• ทอง 22K (91.67%) มีสีเหลืองทองเข้มเล็กน้อย
• ทอง 18K (75%) มีสีเหลืองอ่อนลง อาจมีเฉดสีชมพูเล็กน้อย
• ทองไทย 96.5% มีสีเหลืองทองที่สวยงาม ไม่จ้าเกินไป

ทองปลอมมักมีสีที่:

• จ้าเกินไป หรือมีเฉดสีส้มมากเกินไป
• ไม่สม่ำเสมอทั่วทั้งชิ้น — มีบริเวณที่สีต่างกัน
• จางลงหรือเปลี่ยนสีเมื่อใช้ไปนาน
• มีเฉดสีเขียวหรือแดงผิดปกติ

ทองแท้ใช้ไปนานแค่ไหนก็ยังวาว ส่วนทองปลอมจะหมองลงเรื่อย ๆ

เมื่อไหร่ควรให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบ

สิบวิธีข้างบนบอกได้แค่ว่า “น่าจะใช่” ไม่มีข้อไหนบอกเปอร์เซ็นต์ความบริสุทธิ์ได้จริง

ผมเองไม่เชื่อการชั่งน้ำหนักอย่างเดียว เพราะคนทำของปลอมก็รู้ว่าคนซื้อจะชั่ง เขาถ่วงน้ำหนักมาให้ตรงพอดีได้ ส่งให้ผู้เชี่ยวชาญเมื่อ:

1. กำลังจะซื้อทองมูลค่าสูง — หากจะลงทุนซื้อทองมูลค่าเกิน 50,000 บาท ควรให้ร้านทองที่เชื่อถือได้หรือห้องปฏิบัติการที่ได้มาตรฐานตรวจสอบก่อนจ่ายเงิน

2. พบสัญญาณผิดปกติ — เช่น น้ำหนักไม่ตรงกับขนาด ตราประทับไม่ชัดเจน หรือมีรอยต่อที่น่าสงสัย

3. ต้องการขายหรือจำนำ — ร้านทองหรือโรงรับจำนำจะใช้เครื่องมือตรวจสอบมาตรฐาน เช่น XRF Analyzer ที่สามารถวิเคราะห์องค์ประกอบโลหะได้แม่นยำภายในไม่กี่วินาที

4. ได้รับทองจากแหล่งที่ไม่แน่ใจ — เช่น ซื้อจากตลาดนัด ซื้อออนไลน์จากผู้ขายที่ไม่รู้จัก หรือได้รับมาจากการมรดก

ร้านทองและห้องปฏิบัติการมาตรฐานจะใช้วิธีการตรวจสอบระดับมืออาชีพ เช่น:

• Acid Test — ใช้กรดเจือจางทดสอบ จะเห็นปฏิกิริยาที่แตกต่างกันตามความบริสุทธิ์ของทอง
• XRF (X-ray Fluorescence) — เครื่องยิงรังสีเอ็กซ์เพื่อวิเคราะห์องค์ประกอบโลหะ แม่นยำและไม่ทำลายตัวอย่าง
• Fire Assay — วิธีมาตรฐานสากลที่แม่นยำที่สุด แต่ต้องหลอมทองจึงใช้กับกรณีที่สำคัญมาก

อยากเข้าใจตลาดทองและค่าเงินมากขึ้น

ถ้าเรื่องนี้ทำให้คุณอยากรู้ต่อว่าราคาทองกับค่าเงินขยับจากอะไร เริ่มอ่านฟรีได้ที่ สารบัญความรู้ — เทรดทอง XAU/USD ฉบับสมบูรณ์ และ คู่มือเทรดทองสำหรับมือใหม่ ทั้งสองหน้าไม่ต้องสมัครอะไรทั้งนั้น ค่อยดูเงื่อนไขบัญชีจริงตอนที่อ่านจนเข้าใจแล้วก็ยังทัน

ดูรายละเอียด Exness

เว็บนี้มีรายได้จากโฆษณาผู้สนับสนุน คุณไม่จ่ายเพิ่ม · เทรดมีความเสี่ยง เสียเงินทั้งหมดได้Uhas เป็นเว็บไซต์ของ IB (Introducing Broker) ผู้แนะนำลูกค้าให้โบรกเกอร์ ไม่ใช่เว็บไซต์ของโบรกเกอร์รายใด และไม่ได้เป็นของหรือดำเนินการโดยโบรกเกอร์ที่กล่าวถึงบนเว็บไซต์นี้