รูปแบบกราฟ Head And shoulders และ Inverse Head And Shoulders

รูปแบบกราฟ Head and Shoulders เป็นหนึ่งในรูปแบบกราฟราคาที่เทรดเดอร์ Forex ทั่วโลกให้ความสำคัญมากที่สุด เพราะสามารถบ่งบอกจุดกลับตัวของแนวโน้มได้อย่างชัดเจน ทำให้เราสามารถเข้าออร์เดอร์ในจังหวะที่เหมาะสมและคำนวณจุด Take Profit ได้อย่างมีหลักการ บทความนี้จะพาคุณทำความเข้าใจทั้งรูปแบบ Head and Shoulders ปกติและรูปแบบกลับหัว (Inverse Head and Shoulders) พร้อมวิธีการใช้งานจริง

รูปแบบกราฟ Head and Shoulders คืออะไร

Head and Shoulders Pattern (H&S Pattern) คือรูปแบบกราฟราคาที่เกิดขึ้นเมื่อแนวโน้มขาขึ้นกำลังจะสิ้นสุด โดยราคาจะสร้างยอดสูงสุด 3 จุด ที่มียอดกลาง (หัว) สูงกว่ายอดข้างๆ (ไหล่) ทั้งสองข้าง ลักษณะคล้ายรูปทรงศีรษะและไหล่ของมนุษย์ หากมองจากด้านหน้า

รูปแบบนี้ได้รับการยอมรับจากเทรดเดอร์มานานหลายทศวรรษ เนื่องจากสอดคล้องกับทฤษฎี Dow Theory ที่ว่า "ราคาสะท้อนข้อมูลทุกอย่าง" การเกิดรูปแบบ Head and Shoulders แสดงให้เห็นว่าแรงซื้อกำลังอ่อนแอลง ผู้คนเริ่มขายมากขึ้น จนในที่สุดแนวโน้มก็กลับตัวเป็นขาลง

ทั้งนี้ รูปแบบ Head and Shoulders มีอยู่ 2 แบบ คือแบบปกติที่บ่งบอกการกลับตัวลง และแบบกลับหัว (Inverse Head and Shoulders) ที่บ่งบอกการกลับตัวขึ้น ซึ่งทั้งสองแบบมีหลักการเดียวกันแต่ตรงข้ามกัน

รูปแบบ Head and Shoulders ปกติ (Bearish Reversal)

รูปแบบ Head and Shoulders ปกติเกิดขึ้นในช่วงที่ตลาดอยู่ในแนวโน้มขาขึ้น เป็นสัญญาณเตือนว่าแรงซื้อกำลังหมดไป และราคาอาจจะกลับตัวลงในไม่ช้า

ส่วนประกอบของรูปแบบ Head and Shoulders

รูปแบบ Head and Shoulders ประกอบด้วย 4 ส่วนหลัก:

1. Left Shoulder (ไหล่ซ้าย) — ราคาปรับตัวขึ้นไปทำจุดสูงสุด แล้วปรับตัวลงมา
2. Head (หัว) — ราคาดีดขึ้นไปทำจุดสูงสุดใหม่ที่สูงกว่าไหล่ซ้าย แล้วปรับตัวลงมาอีกครั้ง
3. Right Shoulder (ไหล่ขวา) — ราคาพยายามดีดขึ้นอีกครั้ง แต่ไม่สามารถทำจุดสูงสุดเท่าหัว ก่อนจะปรับตัวลงมา
4. Neckline (เส้นสร้อยคอ) — เส้นที่ลากเชื่อมจุดต่ำสุดระหว่างไหล่ซ้าย-หัว และ หัว-ไหล่ขวา

ขั้นตอนการเกิดรูปแบบ Head and Shoulders

การเกิดรูปแบบ Head and Shoulders เป็นกระบวนการที่แสดงถึงการเปลี่ยนแปลงจิตวิทยาของตลาด:

1. ระยะไหล่ซ้าย — ราคาปรับตัวขึ้นไปทำจุดสูงสุด แต่แรงซื้อเริ่มอ่อนตัว ทำให้ราคาปรับตัวลงมาถึงเส้น Neckline
2. ระยะหัว — ผู้ซื้อกลับเข้ามาอีกครั้ง ผลักดันให้ราคาขึ้นไปทำจุดสูงสุดใหม่ แต่หลังจากนั้นราคาก็ปรับตัวลงมาถึง Neckline อีกครั้ง
3. ระยะไหล่ขวา — ผู้ซื้อพยายามผลักดันราคาขึ้นอีกครั้ง แต่แรงซื้อไม่แข็งแกร่งพอ ทำให้ราคาขึ้นไปไม่เท่าจุดหัว สะท้อนว่าแรงซื้อกำลังอ่อนแอลงอย่างชัดเจน
4. Breakout ลงมา — ราคาปรับตัวลงมาและทะลุเส้น Neckline ลงไปได้ ทำให้ผู้เทรดจำนวนมากตัดสินใจขาย เกิด Selling Pressure ที่ผลักดันราคาลงอย่างรวดเร็ว

วิธีการเข้าเทรดด้วยรูปแบบ Head and Shoulders

การเข้าเทรดด้วยรูปแบบ Head and Shoulders ต้องรอให้รูปแบบสมบูรณ์ก่อน:

จุดเข้า Sell:

• รอให้ราคาปิดแท่งเทียนต่ำกว่าเส้น Neckline (Breakout ลงมา)
• เข้าออร์เดอร์ Sell ทันทีหลังจากแท่งเทียนปิดต่ำกว่า Neckline
• ควรมี Volume เพิ่มขึ้นในช่วง Breakout เพื่อยืนยันความน่าเชื่อถือ

การตั้ง Stop Loss:

• ตั้ง Stop Loss เหนือเส้น Neckline ประมาณ 10-20 pips (ขึ้นกับ timeframe และความผันผวนของคู่เงิน)
• หรือตั้ง Stop Loss เหนือยอดไหล่ขวาเพื่อความปลอดภัยมากขึ้น แต่จะมี Risk:Reward ลดลง

วิธีคำนวณจุด Take Profit

การคำนวณ Take Profit สำหรับรูปแบบ Head and Shoulders มีสูตรง่ายๆ:

TP = ระยะห่างจาก Neckline ถึง Head

ขั้นตอนการวัด:

1. วัดระยะห่างแนวตั้งจากจุดสูงสุดของ Head ลงมาถึงเส้น Neckline (นับเป็น pips)
2. นำระยะทางนี้ไปวัดลงจากจุดที่ราคา Breakout เส้น Neckline

ตัวอย่าง: หากระยะห่างจาก Head ถึง Neckline = 100 pips ให้ตั้ง Take Profit ที่ต่ำกว่าจุด Breakout 100 pips

รูปแบบ Inverse Head and Shoulders (Bullish Reversal)

Inverse Head and Shoulders หรือรูปแบบหัวไหล่กลับหัว เป็นรูปแบบที่ตรงข้ามกับ Head and Shoulders ปกติ เกิดขึ้นในช่วงที่ตลาดอยู่ในแนวโน้มขาลง เป็นสัญญาณว่าแรงขายกำลังอ่อนแอลงและราคาอาจจะกลับตัวขึ้น

ส่วนประกอบของ Inverse Head and Shoulders

รูปแบบนี้มีส่วนประกอบเหมือนกับแบบปกติ แต่กลับหัว:

1. Left Shoulder (ไหล่ซ้าย) — ราคาปรับตัวลงไปทำจุดต่ำสุด แล้วดีดขึ้นมา
2. Head (หัว) — ราคาปรับตัวลงไปทำจุดต่ำสุดใหม่ที่ต่ำกว่าไหล่ซ้าย แล้วดีดขึ้นมาอีกครั้ง
3. Right Shoulder (ไหล่ขวา) — ราคาพยายามปรับตัวลงอีกครั้ง แต่ไม่สามารถทำจุดต่ำสุดเท่าหัว ก่อนจะดีดขึ้นมา
4. Neckline (เส้นสร้อยคอ) — เส้นที่ลากเชื่อมจุดสูงสุดระหว่างไหล่ซ้าย-หัว และ หัว-ไหล่ขวา

ขั้นตอนการเกิด Inverse Head and Shoulders

1. ระยะไหล่ซ้าย — ราคาปรับตัวลงไปทำจุดต่ำสุด แล้วดีดขึ้นมาถึงเส้น Neckline เนื่องจากมีแรงซื้อเข้ามา
2. ระยะหัว — ผู้ขายกลับเข้ามาเทขายอีกครั้ง ผลักดันราคาลงไปทำจุดต่ำสุดใหม่ แต่หลังจากนั้นแรงซื้อก็เข้ามาผลักดันราคาขึ้นมาถึง Neckline อีกครั้ง
3. ระยะไหล่ขวา — ผู้ขายพยายามผลักดันราคาลงอีกครั้ง แต่แรงขายไม่แข็งแกร่งพอ ทำให้ราคาลงไปไม่เท่าจุดหัว สะท้อนว่าแรงขายกำลังหมดไป
4. Breakout ขึ้นไป — ราคาดีดขึ้นมาและทะลุเส้น Neckline ขึ้นไปได้ ทำให้ผู้เทรดจำนวนมากตัดสินใจซื้อ เกิด Buying Pressure ที่ผลักดันราคาขึ้นอย่างแข็งแกร่ง

วิธีการเข้าเทรดด้วย Inverse Head and Shoulders

จุดเข้า Buy:

• รอให้ราคาปิดแท่งเทียนสูงกว่าเส้น Neckline (Breakout ขึ้นไป)
• เข้าออร์เดอร์ Buy ทันทีหลังจากแท่งเทียนปิดสูงกว่า Neckline
• Volume ควรเพิ่มขึ้นในช่วง Breakout เพื่อยืนยันความแข็งแกร่งของการกลับตัว

การตั้ง Stop Loss:

• ตั้ง Stop Loss ต่ำกว่าเส้น Neckline ประมาณ 10-20 pips
• หรือตั้ง Stop Loss ต่ำกว่าจุดต่ำสุดของไหล่ขวาเพื่อความปลอดภัยมากขึ้น

วิธีคำนวณจุด Take Profit

TP = ระยะห่างจาก Neckline ถึง Head

ขั้นตอนการวัด:

1. วัดระยะห่างแนวตั้งจากจุดต่ำสุดของ Head ขึ้นไปถึงเส้น Neckline (นับเป็น pips)
2. นำระยะทางนี้ไปวัดขึ้นจากจุดที่ราคา Breakout เส้น Neckline

ตัวอย่าง: หากระยะห่างจาก Head ถึง Neckline = 80 pips ให้ตั้ง Take Profit ที่สูงกว่าจุด Breakout 80 pips

เทคนิคเพิ่มเติมในการใช้งาน Head and Shoulders

การยืนยันด้วย Volume

Volume เป็นตัวยืนยันที่สำคัญมากสำหรับรูปแบบ Head and Shoulders:

• ช่วงไหล่ซ้าย — Volume ควรสูง แสดงถึงความสนใจของตลาด
• ช่วงหัว — Volume ควรลดลง แสดงว่าแรงผลักดันกำลังอ่อนแอ
• ช่วงไหล่ขวา — Volume ควรต่ำกว่าช่วงหัวอย่างชัดเจน
• ช่วง Breakout — Volume ควรเพิ่มขึ้นอย่างมาก ยืนยันการกลับตัว

หาก Volume ไม่เป็นไปตามนี้ รูปแบบอาจมีความน่าเชื่อถือน้อยลง

การใช้ร่วมกับ Indicator อื่น

เพื่อเพิ่มความแม่นยำ ควรใช้ Head and Shoulders ร่วมกับเครื่องมืออื่น:

• RSI — ดูว่ามีสัญญาณ Divergence หรือไม่ หากในช่วงหัวราคาสูงขึ้นแต่ RSI ต่ำลง (Bearish Divergence) จะเพิ่มความน่าเชื่อถือ
• MACD — ตรวจสอบ Histogram และ Signal Line Crossover ในช่วง Breakout
• Fibonacci Retracement — ใช้วัดระดับ Support/Resistance เพิ่มเติม

ข้อควรระวังเมื่อใช้รูปแบบนี้

1. รูปแบบไม่สมบูรณ์ — อย่าเข้าเทรดก่อนที่ราคาจะ Breakout เส้น Neckline อาจเป็นเพียงการแกว่งตัวปกติ
2. False Breakout — บางครั้งราคาทะลุ Neckline แล้วกลับเข้าไปในรูปแบบอีกครั้ง ควรรอให้แท่งเทียนปิดชัดเจน
3. Timeframe สำคัญ — รูปแบบใน timeframe สูง (Daily, Weekly) มีความน่าเชื่อถือมากกว่า timeframe ต่ำ (5min, 15min)
4. บริบทของตลาด — ตรวจสอบว่าตลาดโดยรวมเป็นอย่างไร หาก Trend ใหญ่ยังแข็งแกร่ง รูปแบบเล็กๆ อาจไม่มีผล

การประยุกต์ใช้ในสถานการณ์จริง

กรณีศึกษา 1: EUR/USD Daily Chart

สมมติราคา EUR/USD อยู่ในแนวโน้มขาขึ้นมา 3 เดือน ราคาสร้าง:

• Left Shoulder ที่ 1.1000
• Head ที่ 1.1150
• Right Shoulder ที่ 1.1050
• Neckline อยู่ที่ 1.0900

การคำนวณ:

• ระยะห่าง Head ถึง Neckline = 1.1150 - 1.0900 = 250 pips
• จุดเข้า Sell = 1.0900 (เมื่อ Breakout Neckline)
• Stop Loss = 1.0930 (30 pips เหนือ Neckline)
• Take Profit = 1.0900 - 250 pips = 1.0650
• Risk:Reward = 30:250 หรือประมาณ 1:8.33

กรณีศึกษา 2: Gold (XAU/USD) H4 Chart

ราคาทองคำอยู่ในแนวโน้มขาลงมา 2 สัปดาห์ สร้าง Inverse Head and Shoulders:

• Left Shoulder ที่ $1,800.00
• Head ที่ $1,785.00
• Right Shoulder ที่ $1,795.00
• Neckline อยู่ที่ $1,810.00

การคำนวณ:

• ระยะห่าง Head ถึง Neckline = $1,810.00 - $1,785.00 = $25.00
• จุดเข้า Buy = $1,810.00 (เมื่อ Breakout Neckline)
• Stop Loss = $1,805.00 ($5 ต่ำกว่า Neckline)
• Take Profit = $1,810.00 + $25.00 = $1,835.00
• Risk:Reward = 5:25 หรือ 1:5

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยและวิธีแก้ไข

ข้อผิดพลาดที่ 1: เข้าเทรดเร็วเกินไป

ปัญหา: เทรดเดอร์หลายคนเข้าเทรดทันทีที่เห็นไหล่ขวาก่อนที่ราคาจะ Breakout Neckline

วิธีแก้: รอให้ราคา Breakout Neckline อย่างชัดเจน และควรรอให้แท่งเทียนปิดต่ำกว่า/สูงกว่า Neckline ก่อนเข้าเทรด อาจจะรอ 1-2 แท่งเทียนเพื่อยืนยัน

ข้อผิดพลาดที่ 2: Neckline ไม่ถูกต้อง

ปัญหา: วาด Neckline ผิดตำแหน่ง เช่น ลากเป็นเส้นตรงทั้งที่ควรเป็นเส้นเอียง

วิธีแก้: Neckline ไม่จำเป็นต้องเป็นเส้นแนวนอนเสมอไป อาจเอียงขึ้นหรือลงได้ ให้ลากเส้นเชื่อมจุดต่ำสุดระหว่างไหล่-หัว-ไหล่ตามความเป็นจริง

ข้อผิดพลาดที่ 3: ไม่ใช้ Stop Loss

ปัญหา: เชื่อมั่นในรูปแบบมากเกินไป จนไม่ตั้ง Stop Loss

วิธีแก้: รูปแบบใดๆ ก็มีโอกาสผิดพลาดได้ ต้องตั้ง Stop Loss ทุกครั้ง แนะนำให้ตั้งที่ 1.5-2 เท่าของ ATR หรือหลัง Neckline 10-30 pips ขึ้นกับคู่เงิน

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

รูปแบบ Head and Shoulders ใช้ได้กับทุกคู่เงินหรือไม่?

ใช่ รูปแบบ Head and Shoulders ใช้ได้กับทุกตลาดการเงิน ไม่ว่าจะเป็น Forex, ทองคำ, หุ้น, cryptocurrency หรือสินค้าโภคภัณฑ์ เพราะเป็นรูปแบบที่สะท้อนจิตวิทยาของผู้เทรดที่เหมือนกันทุกตลาด แต่ความน่าเชื่อถือจะสูงที่สุดในตลาดที่มี Liquidity สูงและ Volume มาก

ควรใช้ timeframe ไหนในการมองหารูปแบบนี้?

รูปแบบ Head and Shoulders มีความน่าเชื่อถือมากขึ้นตาม timeframe ที่สูงขึ้น สำหรับ Day Trader แนะนำ H1-H4 สำหรับ Swing Trader แนะนำ Daily-Weekly ส่วน Scalper ที่ใช้ M5-M15 จะพบรูปแบบนี้บ่อยแต่มีสัญญาณเท็จมากกว่า

หากราคา Breakout แล้วกลับมาทดสอบ Neckline ควรทำอย่างไร?

การกลับมาทดสอบ Neckline (Retest) หลัง Breakout เป็นเรื่องปกติและถือเป็นโอกาสดีในการเข้าเทรดเพิ่ม โดยปกติหลัง

อ่านต่อที่เกี่ยวข้อง

• สูตร Money Management Forex คืออะไร
• บทที่ 4 | มูลค่า Lots และ มูลค่า Pips คืออะไร
• Pip Calculator XAU/USD — คำนวณมูลค่า Pip ทองคำ Forex
• บทที่ 9 | กราฟแท่งเทียน (Candlestick Chart) คืออะไร
• รวมเทคนิค วิเคราะห์กราฟ Forex ด้วยอินดิเคเตอร์