ไขข้อข้องใจก่อนลงทุน Forex 1 Pip เท่ากับกี่จุด

ในตลาด Forex ทุกการเคลื่อนไหวของราคามีความหมาย — และหน่วยวัดที่สำคัญที่สุดที่เทรดเดอร์ทุกคนต้องเข้าใจคือ Pip ไม่ว่าคุณจะเทรดคู่สกุลเงินหลักอย่าง EUR/USD หรือคู่ข้ามสกุลเงินใดก็ตาม การรู้ว่า 1 pip เท่ากับกี่จุดและคำนวณมูลค่ากำไร-ขาดทุนอย่างไรจะช่วยให้คุณบริหารความเสี่ยงได้อย่างแม่นยำ บทความนี้จะอธิบายทุกสิ่งที่คุณต้องรู้เกี่ยวกับ Pip — ตั้งแต่คำนิยาม การคำนวณ ไปจนถึงตัวอย่างการใช้งานจริง

Pip คืออะไร และทำไมถึงสำคัญ

Pip ย่อมาจาก Percentage in Point หรือ Price Interest Point ซึ่งเป็นหน่วยวัดมาตรฐานสำหรับการเคลื่อนไหวของราคาในตลาด Forex คล้ายกับที่เราใช้ "หุ้น" วัดเป็น "จุด" ในตลาดหุ้น แต่ใน Forex เราใช้ Pip แทน

สำหรับคู่สกุลเงินส่วนใหญ่ เช่น EUR/USD, GBP/USD หรือ USD/CHF Pip คือการเปลี่ยนแปลงที่ทศนิยมตำแหน่งที่ 4 (0.0001) ตัวอย่างเช่น:

• EUR/USD เคลื่อนจาก 1.1050 ไป 1.1051 = เคลื่อน 1 pip
• GBP/USD เคลื่อนจาก 1.2500 ไป 1.2510 = เคลื่อน 10 pips

ข้อยกเว้น: คู่สกุลเงินที่มี JPY

คู่สกุลเงินที่เกี่ยวข้องกับเงินเยนญี่ปุ่น เช่น USD/JPY, EUR/JPY หรือ GBP/JPY จะนับ Pip ที่ ทศนิยมตำแหน่งที่ 2 (0.01) แทน เพราะมูลค่าเงินเยนต่ำกว่าสกุลเงินหลักอื่นๆ

• USD/JPY เคลื่อนจาก 150.00 ไป 150.01 = เคลื่อน 1 pip
• EUR/JPY เคลื่อนจาก 162.50 ไป 162.60 = เคลื่อน 10 pips

1 Pip เท่ากับกี่จุด

คำตอบสั้นๆ คือ 1 Pip = 10 จุด (Points) ในระบบแพลตฟอร์มส่วนใหญ่

ในแพลตฟอร์มเทรดเช่น MetaTrader 4 (MT4) หรือ MetaTrader 5 (MT5) หน่วย "Point" คือการเปลี่ยนแปลงที่เล็กที่สุดที่ระบบสามารถวัดได้ สำหรับคู่สกุลเงินที่แสดงทศนิยม 5 ตำแหน่ง (เช่น 1.10505) การคำนวณจะเป็นดังนี้:

• 1 Point = 0.00001 (ทศนิยมตำแหน่งที่ 5)
• 1 Pip = 0.0001 (ทศนิยมตำแหน่งที่ 4) = 10 Points

สำหรับคู่เงิน JPY ที่แสดง 3 ตำแหน่งทศนิยม (เช่น 150.005):

• 1 Point = 0.001 (ทศนิยมตำแหน่งที่ 3)
• 1 Pip = 0.01 (ทศนิยมตำแหน่งที่ 2) = 10 Points

ตารางเปรียบเทียบ:

วิธีคำนวณมูลค่า Pip (Pip Value)

การรู้ว่า 1 Pip เท่ากับกี่จุดยังไม่พอ — คุณต้องรู้ว่า 1 Pip มีมูลค่าเท่าไหร่ในสกุลเงินบัญชีของคุณ เพื่อคำนวณกำไร-ขาดทุนจริง

สูตรพื้นฐาน

มูลค่า Pip ขึ้นอยู่กับ 3 ปัจจัย:

1. ขนาด Lot (1 Standard Lot = 100,000 หน่วยสกุลเงิน, 1 Mini Lot = 10,000, 1 Micro Lot = 1,000)
2. คู่สกุลเงินที่เทรด
3. อัตราแลกเปลี่ยนปัจจุบัน

สูตรทั่วไป:

มูลค่า Pip = (1 Pip / อัตราแลกเปลี่ยน) × ขนาด Lot

กรณีที่ 1: USD เป็นสกุลเงินเคาน์เตอร์ (Quote Currency)

สำหรับคู่เงินที่ USD อยู่ด้านหลัง เช่น EUR/USD, GBP/USD, AUD/USD การคำนวณตรงไปตรงมา:

สูตร:

มูลค่า 1 Pip = ขนาด Lot × 0.0001

ตัวอย่าง:

• เทรด EUR/USD 1 Standard Lot (100,000 EUR)
• 1 Pip = 100,000 × 0.0001 = 10 USD
• หากราคาเคลื่อน 50 pips ตามทิศทางที่คาดการณ์ = กำไร 500 USD

สำหรับ Mini Lot (10,000 หน่วย):

• 1 Pip = 10,000 × 0.0001 = 1 USD

สำหรับ Micro Lot (1,000 หน่วย):

• 1 Pip = 1,000 × 0.0001 = 0.10 USD

กรณีที่ 2: USD เป็นสกุลเงินฐาน (Base Currency)

สำหรับคู่เงินที่ USD อยู่ด้านหน้า เช่น USD/CHF, USD/CAD การคำนวณต้องหารด้วยอัตราแลกเปลี่ยนปัจจุบัน:

สูตร:

มูลค่า 1 Pip = (ขนาด Lot × 0.0001) / อัตราแลกเปลี่ยนปัจจุบัน

ตัวอย่าง:

• เทรด USD/CHF 1 Standard Lot (100,000 USD)
• อัตราแลกเปลี่ยนปัจจุบัน = 0.9885
• 1 Pip = (100,000 × 0.0001) / 0.9885 = 10 / 0.9885 = 10.12 USD

หากราคาเคลื่อน 30 pips ตามทิศทางที่คุณเทรด = กำไร 10.12 × 30 = 303.60 USD

กรณีที่ 3: คู่เงิน JPY

สำหรับคู่เงินที่มี JPY เช่น USD/JPY, EUR/JPY ใช้ 0.01 แทน 0.0001:

สูตร (USD/JPY):

มูลค่า 1 Pip = (ขนาด Lot × 0.01) / อัตราแลกเปลี่ยนปัจจุบัน

ตัวอย่าง:

• เทรด USD/JPY 1 Standard Lot (100,000 USD)
• อัตราแลกเปลี่ยน = 150.00
• 1 Pip = (100,000 × 0.01) / 150.00 = 1,000 / 150 = 6.67 USD

กรณีที่ 4: คู่ข้ามสกุลเงิน (Cross Pairs)

สำหรับคู่เงินที่ไม่มี USD เช่น EUR/GBP, GBP/JPY คุณต้องแปลงกลับเป็น USD ผ่านอัตราแลกเปลี่ยนคู่ที่สาม

ตัวอย่าง EUR/GBP:

1. คำนวณมูลค่า Pip ใน GBP ก่อน
2. แปลง GBP เป็น USD โดยใช้อัตรา GBP/USD ปัจจุบัน

สูตร:

มูลค่า 1 Pip (USD) = (ขนาด Lot × 0.0001) × อัตรา GBP/USD

ทำไมต้องเข้าใจ Pip และการคำนวณมูลค่า

1. กำหนด Stop Loss และ Take Profit ได้แม่นยำ

หากคุณรู้ว่า 1 Pip = 10 USD ใน Standard Lot และคุณยอมรับความเสี่ยง 100 USD ต่อการเทรด คุณควรตั้ง Stop Loss ที่ 10 pips เท่านั้น

2. คำนวณ Position Size ที่เหมาะสม

สมมติคุณมีทุน 10,000 USD และยอมเสี่ยง 2% (200 USD) ต่อการเทรด:

• หาก Stop Loss = 20 pips
• มูลค่า 1 Pip ที่เหมาะสม = 200 / 20 = 10 USD ต่อ Pip
• ขนาด Lot ที่เหมาะสม = 1 Standard Lot

3. เปรียบเทียบกลยุทธ์ต่างๆ ได้

• กลยุทธ์ A: เทรดเฉลี่ย 5 pips ต่อวัน × 10 USD = 50 USD/วัน
• กลยุทธ์ B: เทรดเฉลี่ย 20 pips ต่อสัปดาห์ × 10 USD = 200 USD/สัปดาห์

การเข้าใจมูลค่า Pip ช่วยให้คุณประเมินศักยภาพกำไรและความเสี่ยงได้ชัดเจน

เคล็ดลับการใช้งาน Pip ในการเทรดจริง

1. ตรวจสอบ Spread ของโบรกเกอร์

Spread คือผลต่างระหว่าง Bid และ Ask ซึ่งวัดเป็น Pips:

• โบรกเกอร์ A: Spread EUR/USD = 1.5 pips
• โบรกเกอร์ B: Spread EUR/USD = 0.8 pips

หากคุณเทรดบ่อย ความแตกต่าง 0.7 pips อาจสะสมเป็นต้นทุนหลักหมื่นบาทต่อปี

2. ใช้ Pending Orders แบบแม่นยำ

• Stop Loss ที่ 1.1000 (ห่างจากราคาเข้า 20 pips)
• Take Profit ที่ 1.1040 (เป้าหมาย 40 pips)
• Risk-Reward Ratio = 1:2

3. เปรียบเทียบผลตอบแทนระหว่างคู่สกุลเงิน

คู่เงินที่มี Volatility สูง (เช่น GBP/JPY) อาจเคลื่อนไหว 100+ pips ต่อวัน แต่ก็มีความเสี่ยงสูงกว่าคู่เงินที่เคลื่อนไหวช้า (เช่น EUR/CHF ที่เคลื่อน 30-50 pips/วัน)

4. ใช้ Trailing Stop แบบ Pip-based

ตั้ง Trailing Stop ที่ 15 pips หมายความว่าเมื่อราคากำไร Stop Loss จะเลื่อนตามโดยห่าง 15 pips เสมอ

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Pip

1. สับสน Pip กับ Point

ผู้เริ่มต้นมักคิดว่า 1 Pip = 1 Point แต่ความจริงคือ 1 Pip = 10 Points ในระบบ MT4/MT5

2. ลืมปรับคำนวณสำหรับคู่เงิน JPY

การใช้สูตร 0.0001 สำหรับ USD/JPY จะทำให้คำนวณมูลค่า Pip ผิด — ต้องใช้ 0.01 แทน

3. ไม่คำนึงถึงอัตราแลกเปลี่ยนที่เปลี่ยนแปลง

มูลค่า Pip ของ USD/CHF วันนี้อาจไม่เท่ากับสัปดาหน้า หากอัตราแลกเปลี่ยนเปลี่ยนไป 200 pips

4. ตั้ง Stop Loss โดยไม่คำนวณมูลค่า

ตั้ง Stop Loss 50 pips ฟังดูปลอดภัย แต่หากใช้ Lot ใหญ่อาจหมายถึงความเสียหายหลักพันดอลลาร์

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

1 Pip ใน Lot 0.01 มีมูลค่าเท่าไหร่?

0.01 Lot = 1,000 หน่วยสกุลเงิน (Micro Lot) ซึ่งใน EUR/USD หมายถึง 1 Pip = 0.10 USD หรือประมาณ 3.50 บาท (ที่อัตราแลกเปลี่ยน 35 บาทต่อดอลลาร์)

ทำไมบาง Broker แสดงทศนิยม 5 ตำแหน่ง?

เพื่อความแม่นยำในการเทรดและแสดง Spread ที่แคบลงได้ ตัวเลขตำแหน่งที่ 5 เรียกว่า "Pipette" หรือ "Fractional Pip" โดย 1 Pip = 10 Pipettes

การเทรดทองคำ (XAU/USD) ใช้ Pip วัดได้ไหม?

วัดได้ แต่มักเรียกว่า "Point" แทน โดยการเคลื่อนไหว 1.00 USD (เช่น จาก 2,000.00 เป็น 2,001.00) ถือว่าเคลื่อน 100 Pips หรือ 1 หน่วยเต็ม

Lot Size กับ Pip Value เกี่ยวข้องกันอย่างไร?

ยิ่ง Lot ใหญ่ มูลค่า Pip ยิ่งสูง — Mini Lot (0.1) มีมูลค่า Pip = 1 USD (EUR/USD) ส่วน Standard Lot (1.0) = 10 USD ต่อ Pip

ควรใช้ Pip Calculator หรือคำนวณเอง?

สำหรับคู่เงินพื้นฐาน (EUR/USD, GBP/USD) คำนวณเองได้ง่าย แต่สำหรับคู่ข้ามสกุลเงินหรือสินค้าโภคภัณฑ์ แนะนำใช้ Pip Calculator เพื่อความแม่นยำ 100%

อ่านต่อที่เกี่ยวข้อง

• บทที่ 4 | มูลค่า Lots และ มูลค่า Pips คืออะไร
• Pip Calculator XAU/USD — คำนวณมูลค่า Pip ทองคำ Forex
• สูตร Money Management Forex คืออะไร
• บทที่ 2 | Bid, Ask และค่า Spread Forex คืออะไร
• บทที่ 5 | MetaTrader 4 และ MetaTrader 5 คืออะไร