ประวัติ Sam Bankman-Fried เจ้าพ่อคริปโต ผู้ก่อตั้ง FTX

Sam Bankman-Fried หรือที่รู้จักกันในชื่อ "SBF" เคยเป็นหนึ่งในผู้ประกอบการคริปโตที่ทรงอิทธิพลที่สุดในโลก ผู้ก่อตั้ง FTX ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มซื้อขายคริปโตเคอร์เรนซีและอนุพันธ์ที่เติบโตอย่างรวดเร็ว สามารถสร้างความมั่งคั่งส่วนตัวถึง 26,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐภายในเวลาเพียง 4 ปี ก่อนที่อาณาจักรของเขาจะล่มสลายอย่างรวดเร็วในเดือนพฤศจิกายน 2022 บทความนี้จะพาคุณสำรวจประวัติชีวิต อาชีพการงาน และเหตุการณ์ที่นำไปสู่การล่มสลายของ FTX ซึ่งถือเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับผู้ที่สนใจลงทุนในตลาดคริปโตเคอร์เรนซี

วัยเด็กและการศึกษาของ Sam Bankman-Fried

Sam Bankman-Fried เกิดเมื่อวันที่ 6 มีนาคม 1992 ในวิทยาเขตมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด รัฐแคลิฟอร์เนีย ในครอบครัวนักวิชาการชาวยิว บิดา Joseph Bankman และมารดา Barbara Fried ต่างเป็นอาจารย์สอนกฎหมายที่ Stanford Law School ขณะที่ป้าของเขา Linda P. Fried ดำรงตำแหน่งคณบดีของ Mailman School of Public Health แห่ง Columbia University

แซมเติบโตมาในสภาพแวดล้อมที่เต็มไปด้วยการอภิปรายทางวิชาการและการเมือง เขาชอบอ่านนิยาย Harry Potter และเป็นแฟนตัวยงของทีมเบสบอล San Francisco Giants อย่างไรก็ตาม การเรียนในโรงเรียนมัธยมเอกชนใกล้ซานฟรานซิสโกกลับไม่ตรงกับความสนใจของเขา ครั้งหนึ่งเขาร้องไห้เมื่อกลับจากโรงเรียนเพราะรู้สึกเบื่อหน่าย

จุดเปลี่ยนเกิดขึ้นเมื่อพ่อแม่ส่งเขาเข้าร่วมโครงการ Canada/USA Mathcamp ซึ่งเป็นโปรแกรมภาคฤดูร้อนสำหรับเยาวชนที่มีความสามารถทางคณิตศาสตร์ ที่นี่เขาได้พบกับ Sam Trabucco (ผู้ที่จะมาเป็น Co-CEO ของ Alameda Research) และ Gary Wang (ผู้ร่วมก่อตั้งและ CTO ของ FTX) หลังจากนั้นเขาย้ายไปเรียนที่ Crystal Springs Uplands School ในเมือง Hillsborough

เส้นทางสู่วงการการเงินและคริปโต

จุดเริ่มต้นที่ Jane Street Capital (2014-2017)

หลังสำเร็จการศึกษา แซมเข้าทำงานเป็นเทรดเดอร์ ETF (Exchange-Traded Fund) ให้กับ Jane Street Capital ซึ่งเป็นบริษัทเทรดแบบ proprietary trading firm ที่มีชื่อเสียง เขาทำงานที่นี่เป็นเวลา 3 ปีในนิวยอร์ก

ประสบการณ์ที่ Jane Street Capital ทำให้เขาได้เรียนรู้เกี่ยวกับ:

• การเทรด arbitrage ข้ามตลาด
• การวิเคราะห์โอกาสทางการเงิน (market inefficiency)
• การจัดการความเสี่ยงและสภาพคล่อง
• ระบบการเทรดอัตโนมัติ

การค้นพบโอกาสในตลาดคริปโต (2017)

ในปี 2017 ตลาด Bitcoin กำลังประสบกับช่วงกระทิงครั้งใหญ่ โดยราคาพุ่งจาก $2,500 มาอยู่ที่ $20,000 ภายในเวลา 6 เดือน ด้วยสายตานักเทรดที่ผ่านการฝึกฝน แซมสังเกตเห็นช่องว่างราคาที่น่าสนใจ: Bitcoin มีราคาสูงกว่าในตลาดญี่ปุ่นถึง 30% เมื่อเทียบกับสหรัฐอเมริกา

นี่คือโอกาส "kimchi premium" หรือ "Japan premium" ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่ราคาคริปโตในเอเชียสูงกว่าตลาดตะวันตกเนื่องจากอุปสงค์สูงและข้อจำกัดในการโอนเงินข้ามประเทศ

การก่อตั้ง Alameda Research และ FTX

Alameda Research (ตุลาคม-พฤศจิกายน 2017)

หลังจากลาออกจาก Jane Street Capital ในเดือนกันยายน 2017 แซมก่อตั้ง Alameda Research ที่ฮ่องกง บริษัทนี้เริ่มต้นในฐานะกองทุนเทรดที่เน้นการเทรด arbitrage ข้ามแพลตฟอร์มคริปโต

วิวัฒนาการมูลค่าของ Alameda Research:

• 21 ตุลาคม 2021: $17,800 ล้านดอลลาร์
• 31 มกราคม 2022: $9,200 ล้านดอลลาร์
• 1 พฤศจิกายน 2022: $5,400 ล้านดอลลาร์
• 9 พฤศจิกายน 2022: $0 (ศูนย์)

การลดลงของมูลค่าอย่างรวดเร็วนี้สะท้อนให้เห็นถึงปัญหาโครงสร้างและการจัดการความเสี่ยงที่บกพร่อง

FTX Exchange (เมษายน 2019)

เมื่อเห็นว่าแพลตฟอร์มเทรดคริปโตที่มีอยู่ยังขาดประสิทธิภาพ โดยเฉพาะในส่วนของการเทรดอนุพันธ์ (derivatives) แซมจึงก่อตั้ง FTX ขึ้นในเดือนเมษายน 2019 พร้อมกับ Gary Wang ที่ฮ่องกง

จุดเด่นของ FTX:

• มีระบบเทรดอนุพันธ์ที่ซับซ้อนและใช้งานง่าย
• รองรับ leveraged tokens ที่ผู้เทรดสามารถเข้าถึง leverage ได้โดยไม่ต้องเปิด position แบบดั้งเดิม
• ออกแบบ UI/UX ที่ทันสมัยและเหมาะกับเทรดเดอร์มืออาชีพ
• มีทีมสนับสนุนที่แข็งแกร่งและการตลาดเชิงรุก

วิวัฒนาการมูลค่าของ FTX:

• 21 ตุลาคม 2021: $10,000 ล้านดอลลาร์
• 31 มกราคม 2022: $12,300 ล้านดอลลาร์
• 1 พฤศจิกายน 2022: $10,300 ล้านดอลลาร์

FTX U.S. (แยกจากตลาดหลัก):

• 31 มกราคม 2022: $3,700 ล้านดอลลาร์
• 1 พฤศจิกายน 2022: $2,700 ล้านดอลลาร์
• 9 พฤศจิกายน 2022: ไม่แน่ชัด

ในช่วงต้นปี 2022 นักลงทุนให้มูลค่า FTX และ FTX US รวมกันที่ $40,000 ล้านดอลลาร์ ทำให้แซมกลายเป็นหนึ่งในมหาเศรษฐีที่อายุน้อยที่สุดในโลก ด้วยทรัพย์สินสุทธิประมาณ $26,500 ล้านดอลลาร์

ไลฟ์สไตล์และนิสัยการทำงาน

แซมเป็นที่รู้จักในวงการสตาร์ทอัพคริปโตด้วยไลฟ์สไตล์ที่แปลกและการทำงานหนัก:

• อาหาร: เป็นมังสวิรัติ
• การนอน: นอนเพียง 4 ชั่วโมงต่อคืน บ่อยครั้งนอนบนเก้าอี้บีนแบ็กในออฟฟิศ
• ความบันเทิง: ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ ไม่ค่อยไปเที่ยวพักผ่อน แต่ชอบเล่นวิดีโอเกมส์
• ที่อยู่อาศัย: เช่าเพนต์เฮาส์ในบาฮามาสที่มูลค่า $40 ล้านดอลลาร์ อาศัยอยู่กับเพื่อนร่วมงานประมาณ 10 คน
• ออฟฟิศ: มีเก้าอี้บีนแบ็กในทุกห้องเพื่อให้พนักงานสามารถพักผ่อนได้

Timeline การล่มสลายของ FTX

2 พฤศจิกายน 2022: รอยร้าวแรก

เหตุการณ์เริ่มต้นเมื่อเว็บไซต์ CoinDesk เผยแพร่รายงานเกี่ยวกับงบดุลที่รั่วไหลของ Alameda Research ซึ่งแสดงให้เห็นว่ากองทุนมีสินทรัพย์หลักเป็น FTT token (โทเค็นของ FTX เอง) จำนวนมาก สะท้อนถึงความเสี่ยงสูงและความสัมพันธ์ที่ไม่เหมาะสมระหว่าง FTX และ Alameda

6 พฤศจิกายน 2022: Binance ประกาศถอน FTT

Changpeng Zhao (CZ) ซีอีโอของ Binance ซึ่งเป็นคู่แข่งหลักของ FTX ประกาศผ่านทวิตเตอร์ว่า Binance จะขาย FTT token ทั้งหมดที่ถืออยู่ (มูลค่าประมาณ $530 ล้านดอลลาร์) เนื่องจาก "ข่าวลือที่น่าเป็นห่วง"

การประกาศนี้ก่อให้เกิดแรงขายหนัก ราคา FTT ร่วงลงอย่างรวดเร็ว

8 พฤศจิกายน 2022: วิกฤตสภาพคล่อง

ลูกค้า FTX เริ่มถอนเงินออกจากแพลตฟอร์มจำนวนมหาศาล (bank run) ภายในวันเดียวมีการถอนเงินมากกว่า $6,000 ล้านดอลลาร์ FTT ร่วงลงอีก 75% ในวันเดียว

แซมถึงกับต้องติดต่อคู่แข่ง — CZ ของ Binance — เพื่อขอความช่วยเหลือ Binance ประกาศว่ามีแผนเข้าซื้อกิจการ FTX เพื่อแก้ไขปัญหาสภาพคล่อง ทำให้ตลาดคริปโตคลายความกังวลชั่วคราว

9 พฤศจิกายน 2022: Binance ถอนตัว

เพียง 24 ชั่วโมงหลังประกาศ Binance ถอนตัวจากข้อเสนอเข้าซื้อกิจการ โดยระบุว่า "ปัญหาอยู่เหนือการควบคุมหรือความสามารถในการช่วยเหลือของเรา" หลังจากตรวจสอบข้อมูลทางการเงินของ FTX

ในวันเดียวกัน หน่วยงานกำกับดูแลสหรัฐอเมริกา ได้แก่:

• Securities and Exchange Commission (SEC)
• Commodity Futures Trading Commission (CFTC)

เริ่มเข้าสืบสวนเกี่ยวกับ:

• ความสัมพันธ์ระหว่าง FTX, FTX US และ Alameda Research
• ข้อกล่าวหาการจัดการเงินลูกค้าอย่างไม่ถูกต้อง
• การใช้เงินของลูกค้าในการลงทุนของ Alameda Research

10 พฤศจิกายน 2022: FTX US หยุดซื้อขาย

แม้แซมจะพยายามสร้างความมั่นใจผ่านทวิตเตอร์ว่า FTX US "ไม่ได้รับผลกระทบทางการเงินจาก shitshow นี้" และมี "สภาพคล่อง 100%" แต่ FTX US ก็ต้องประกาศว่าอาจหยุดการซื้อขายในอีกไม่กี่วันข้างหน้า

11 พฤศจิกายน 2022: ยื่นล้มละลาย

เช้าวันศุกร์ Bloomberg รายงานว่าความมั่งคั่งของแซมลดลง "100%" จาก $16,200 ล้านดอลลาร์เหลือประมาณ $0 ภายในเวลาไม่ถึงสัปดาห์

FTX Trading และบริษัทที่เกี่ยวข้องประมาณ 130 บริษัท ได้แก่:

• FTX US
• Alameda Research
• FTX Express Pay
• และบริษัทในเครืออื่นๆ

ยื่นล้มละลายตาม Chapter 11 ต่อศาลล้มละลายเดลาแวร์ โดยมีเจ้าหนี้มากกว่า 100,000 ราย

Sam Bankman-Fried ลาออกจากตำแหน่ง CEO และแต่งตั้ง John J. Ray III ซึ่งเป็นทนายความที่มีประสบการณ์จัดการคดีล้มละลายครั้งใหญ่ (รวมถึง Enron) เข้ามาดำรงตำแหน่งแทน

แซมโพสต์ข้อความขอโทษผ่านทวิตเตอร์:

โดยระบุว่าจะพยายามแก้ไขปัญหาให้เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้

บทเรียนสำหรับนักลงทุนคริปโต

การล่มสลายของ FTX สอนบทเรียนสำคัญหลายประการ:

1. อย่าเก็บเงินจำนวนมากไว้ใน exchange หลักการพื้นฐานของคริปโต คือ "Not your keys, not your coins" ควรถอนสินทรัพย์ส่วนใหญ่ไปเก็บใน hardware wallet หรือ cold storage ที่ควบคุมเอง

2. ตรวจสอบความโปร่งใสทางการเงิน แพลตฟอร์มที่น่าเชื่อถือควรมีการเปิดเผยข้อมูลทางการเงิน รายงานการตรวจสอบอิสระ (proof of reserves) และอยู่ภายใต้การกำกับดูแลที่ชัดเจน

3. ระวัง conflict of interest ความสัมพันธ์ระหว่าง FTX และ Alameda Research ที่ใช้เงินลูกค้าร่วมกันถือเป็นสัญญาณอันตราย บริษัทแลกเปลี่ยนไม่ควรมีส่วนได้ส่วนเสียกับกองทุนเทรด

4. อย่าหลงระเริงกับ influencer marketing การที่ FTX ใช้เงินจำนวนมหาศาลในการจ้างดาราและทีมกีฬาโฆษณาไม่ได้หมายความว่าธุรกิจมีพื้นฐานแข็งแรง

5. กระจายความเสี่ยง อย่าเก็บสินทรัพย์ทั้งหมดไว้ที่เดียว ไม่ว่าจะเป็น exchange, wallet หรือสินทรัพย์ประเภทเดียว

ผลกระทบต่ออุตสาหกรรมคริปโต

การล่มสลายของ FTX ส่งผลกระทบอย่างกว้างขวาง:

• ราคาคริปโตร่วง: Bitcoin ลดลงจาก $21,000 มาอยู่ที่ $16,000 ภายในไม่กี่วัน
• ความไว้วางใจลดลง: นักลงทุนหลายรายถอนเงินจาก exchange อื่นๆ
• บริษัทที่ได้รับผลกระทบ: หลายบริษัทที่ลงทุนใน FTX หรือฝากเงินไว้ประสบปัญหาสภาพคล่อง
• การกำกับดูแลเข้มงวดขึ้น: รัฐบาลหลายประเทศเร่งออกกฎระเบียบคริปโตที่เข้มงวดขึ้น

ในทางบวก เหตุการณ์นี้อาจนำไปสู่:

• มาตรฐานการกำกับดูแลที่ดีขึ้น
• ความโปร่งใสเพิ่มขึ้นในอุตสาหกรรม
• การพัฒนา self-custody solutions ที่ใช้งานง่ายขึ้น

คำถามที่